wadden zeeklei veen keileem themakaart overig contact
vulling Ontginning van het Hoogveen W‚lden Beekdalen Gaasterland Natuurgebieden Flora Fauna


Rond de Beekdalen:

Frysl‚n, Beekdalen

In het landschap van de beekdalen stromen drie beken, Boorne, Tjonger en Linde. Ze stromen vanaf het Drents Plateau naar het laagland. In het zandlandschap liggen dalen die van noordoost naar zuidwest liggen. In de veenvlakte boog de Boorne naar het noorden en kwam uit in de Waddenzee, de Tjonger en Linde gingen richting de Zuiderzee. Voordat in de middeleeuwen de mens het gebied permanent gin bewonen lagen er hoogvenen op de zandruggen. Nadat dit was afgegraven bleef er een schraal zandlandschap achter. De dalen zijn nat en venig gebleven.

↓ Wegdorpen
↓ VeenkoloniŽn
↓ Esdorpenlandschap

Boerderijen aan de Boorne Boerderijen aan de Boorne in 2023 Zuivelfabriek bij Oldeboorn de Boorne in de Hemrikkerscharren Natuurontwikkeling in de Boornevallei Landschap rond Wijnjewoude Beukenlaan van een Landgoed bij Olterterp Holle Weg op het Mandefjild Trambrug over de Opsterlandse Compagnonsvaart Donkerbroek, Ňland rapakivi Heiderestant Kapellepole Plaatbrug over de Tjonger bij Jardinga Hoogwater in het Tjongerdal bij Petersburg Riviertje de Linde Hallehuis in de omgeving van Oldeberkoop Het Stuttebosch in de Lindevallei Bekhofschans met monumentale Eik Blessebrugschans bij Wolvega Zwartendijksterschans




↑ Wegdorpen

Wegdorpen zijn in de Middeleeuwen ontstaan uit de eerste ontginningen van boeren die via beken en rivieren het gebied in trokken. Een boer had het recht om zijn land vanaf de oever landinwaarts te vergroten. Wateroverlast en verschraling dwong de boeren landinwaarts te gaan. Zo kreeg je vanaf de beek landinwaarts lange strookvormige kavels. Boerderijen plaatste men in een lijn op de zandrug. Over de rug liep een pad van huis tot huis. (meer bij Ontginning)

Sigersw‚ld, Siegerswoude Kerk van Olterterp Kerk van Duurswoude Predikantenhuisje, Duurswoude Kerk van Weinterp Wynjew‚ld, Wijnjewoude Witte Kerk, Hemrik Hemrik, Sparjebird Hoornsterzwaag de Kerk van Hoornsterzwaag Kerk van Oldeberkoop Kerk van Oldeberkoop Sonnega




↑ VeenkoloniŽn

De VeenkoloniŽn zijn vanaf de tweede helft van de 16e eeuw ontstaan bij de turfwinning. Vanaf de rand van de laagveengebieden werden kanalen diep het hoogveen in gegraven om het droog te leggen en de turf te kunnen afvoeren. Langs de kanalen ontstonden nieuwe dorpen en bestaande dorpen groeiden fors.
(meer bij Ontginning)

it Hearrenfean, Heerenveen it Hearrenfean, Crackstate De Knipe Bontebok Jobbegea, Jubbega Donkerbroek, brug over Opsterlandse Compagnonsvaart Appelscha, Bovenstverlaat Drachten, Drachtstervaart 1940 Drachten, Drachtstervaart 2021 Bakkefean, Bakkeveen Waskemeer Haulerwijk Haulerwijk, Elleboog Korenmolen Windlust in Noordwolde Noordwolde, Volkswoningbouw het Rode Dorp




↑ Esdorpenlandschap

Frysl‚n, Esdorpenlandschap
Klik op het kaartje voor meer info

Het Esdorpenlandschap is een landschap dat door menselijk ingrijpen is ontstaan. Landbouw op schrale zandgrond werd mogelijk door gebruik te maken van het potstalsysteem. Beekdalen met hooilanden, heidevelden en hakhoutbosjes, landschappen die we nu vooral kennen als natuur, speelden een rol in het systeem. Rond 1900 werd met de introductie van kunstmest het potstalsysteem overbodig. Het kenmerkende landschap begon te verdwijnen. In Frysl‚n is er weinig meer van terug te vinden, in Drenthe zijn grote delen nog in hun samenhang te bekijken.


Jardinga Jardinga Eswal Oosterwolde Oostbrink Appelscha rijksmonument 514122




↑ Top


Fryslansite ©Hendrik van Kampen